Namazdan sonra tesbihat nedir?
Tesbihat, farz namazların ardından yapılan zikir takımının Türkiye'deki yerleşik adıdır ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) sünnetine dayanır. Namazını bitirince üç defa istiğfar ettiği rivayet edilir (Müslim 591 (sahih)); ashâbına da her namazın ardından 33'er defa tesbîh, tahmîd ve tekbîr getirmeyi öğretmiştir (Buhârî 843 (sahih)). Sayı, tevhid cümlesiyle (tehlîl) yüze tamamlanır (Müslim 597 (sahih)).
Tesbihat nasıl çekilir?
Vakitlik'in zinciri şu beş kalemden oluşur; her satırda okunuş, adet ve meal birlikte:
- Estağfirullâh — 3 defa. “Allah'tan bağışlanma dilerim.” (Müslim 591 (sahih))
- Sübhânallâh — 33 defa. “Allah'ı tenzih ederim.”
- Elhamdülillâh — 33 defa. “Hamd Allah'a mahsustur.”
- Allâhü ekber — 33 defa. “Allah en büyüktür.” (33'lük üç tesbîh: Buhârî 843 (sahih))
- Lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr — 1 defa, sayıyı yüze tamamlar. “Allah'tan başka ilâh yoktur; O birdir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nundur. O'nun her şeye gücü yeter.” (Müslim 597 (sahih))
Türkiye'de camilerde okunan tesbihat tertîbinde bunlara “Allâhümme ente's-selâm…” duası ve Âyetü'l-Kürsî de eklenir. Vakitlik'in zinciri yukarıdaki beş kalemle sınırlıdır; bu ikisini okumaya alışkın olan, okumaya devam edebilir.
Okunuşlar yardımcıdır. Aslını Arapça harflerden okumak, harflerin hakkını vermek bakımından daha uygundur; okunuşta bazı harfler tam karşılanamaz. Vakitlik'te her lafzın Arapça aslı ve okunuşu birlikte gösterilir.
Namaz sonrası dua: hamd, salavât, sonra dilediğin
Dua için öğretilen edep sırası şudur: önce Allah'a hamd ve senâ, sonra Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) salavât, ardından kişinin dilediği dua (Tirmizî 3477 (hasen sahih)). Vakitlik'in dua bölümü bu sırayı izler: hamd (Kur'ân 1:2), salavât (Buhârî 3370 (sahih)), vaktin ve günün duası ve en sonda kendi duan için boş bir alan.
Vakitlik'teki vakit duaları
Öğle, ikindi ve yatsıda tesbihatın sonuna birer dua eklenir:
- Öğle — “Allâhümme e'innî alâ zikrike ve şükrike ve husni ibâdetik.” Allah'ım! Seni anmak, Sana şükretmek ve Sana güzelce kulluk etmek için bana yardım et. (Ebû Dâvûd 1522 (sahih))
- İkindi — “Allâhümme innî eûzü bike mine'l-hemmi ve'l-hazen, ve'l-aczi ve'l-kesel, ve'l-cübni ve'l-buhl, ve dala'i'd-deyni ve galebeti'r-ricâl.” Allah'ım! Kaygıdan ve kederden, âcizlikten ve tembellikten, korkaklıktan ve cimrilikten, borç yükünden ve insanların baskısından Sana sığınırım. (Buhârî 6369 (sahih))
- Yatsı — “Bismike emûtü ve ahyâ.” Senin adınla ölür, Senin adınla dirilirim. (Buhârî 6312 (sahih))
Bu eşleştirme bir tertîp tercihidir; bu duaların hiçbiri yalnızca o vakitte okunmakla sınırlı değildir. Sabah ve akşam vakitliğinde bu kalem şimdilik bulunmuyor. Bunlardan ayrı olarak dua bölümünde, uygulamanın dua listesinden seçilen ve kaynağı belli bir “vaktin ve günün duası” gösterilir; her vakit ve her gün değişir.
Seri yok, puan yok: niyet sana ait
İbadete yardımcı olan bir uygulamanın en kolay yapacağı şey onu oyuna çevirmektir: günlük seri, puan, rozet, “bugün şu kadar okudun” bildirimi. Vakitlik bunların hiçbirini yapmaz. Amel kul ile Rabbi arasındadır; uygulama onu ölçen ya da tasdik eden bir makama oturmaz. Gösteriş (riyâ) kaygısını büyütecek bir paylaş düğmesi de yoktur.
Kart seni çağırmaz: rozet, titreşim ya da “kaçırdın” cümlesi yoktur. Açmadığın vakitler sayılmaz, “geride kaldın” diye bir uyarı gelmez. Hangi bölümde ne kadar kalacağına, hangisini geçeceğine sen karar verirsin.
Platform ve dil notu
Vakitlik iPhone'da ve Android'de aynı içerikle çalışır. Şimdilik yalnızca uygulama dili Türkçe olduğunda görünür: âyet mealleri ve kaynak künyeleri henüz yalnızca Türkçe hazır. Okunamayan bir kaynak, o kullanıcı için kaynaksız demektir; bu yüzden diğer dillerde Vakitlik kartı gösterilmez.


